Σχεδιασμός και Λειτουργία Σιδηροδρομικών Συστημάτων

Γενικά

• Κωδικός: ΣΥΓ016
• Εξάμηνο: 9ο
• Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
• Τύπος μαθήματος: Ειδίκευσης
• Γλώσσα διδασκαλίας και εξετάσεων: Ελληνικά
• Μέθοδοι Διδασκαλίας (Ώρες/εβδ.): Διαλέξεις (4)
• Μονάδες ECTS: 5
• Πρόγραμμα Εξετάσεων:
  • 01/07/2026, 18:00 - 20:00:

Περιεχόμενα μαθήματος

Περιεχόμενο διαλέξεων μαθήματος:

• Τεχνική και δυνατότητες του σιδηροδρόμου: Ο σιδηρόδρομος ως σύστημα μεταφορών και η
  ιστορική εξέλιξη του σιδηροδρόμου.
• Έλξη στο σιδηρόδρομο: Ελκτικά στοιχεία συρμών και συστήματα έλξης συρμών.
• Αλληλεπίδραση τροχού – σιδηροτροχιάς: Μελέτη της επιφάνειας τροχού – σιδηροτροχιάς και
  φορτία ασκούμενα επί της σιδηροδρομικής γραμμής.
• Εσχάρα γραμμής: Σιδηροτροχιές, στρωτήρες, σύνδεσμοι, σχηματισμοί και όργανα γραμμής.
• Έδραση – υποδομή γραμμής: Έδραση µε έρµα, έδραση χωρίς έρµα, υποδομή της γραμμής,
  διαστασιολόγηση των στρώσεων της έδρασης και της υποδομής, αστοχίες του συστήματος έδραση – υποδομή.
• Χάραξη της γραμμής: Γεωμετρία της χάραξης σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού και μετρικού
  εύρους και γεωμετρικά σφάλματα γραμμής.
• Τεχνικά έργα γραμμής: Ιδιαιτερότητες / διαφορές σιδηροδρομικών έργων σε σχέση µε τα οδικά,
  σιδηροδρομικές σήραγγες, σιδηροδρομικές γέφυρες, επιχώματα – ορύγματα, συστήματα
  αποστράγγισης, ηχοπετάσματα και περιφράξεις.
• Εγκαταστάσεις γραμμής: Σηματοδότηση, ηλεκτροκίνηση, ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις,
  αλλαγές γραμμής και διασταυρώσεις.
• Ελκόμενο τροχαίο υλικό: Σχεδιασμός, κατασκευή και λειτουργία ελκόµενου τροχαίου υλικού,
  συμπεριφορά τροχαίου σιδηροδρομικού υλικού επί της γραμμής και εκτροχιασμός σιδηροδρομικών οχημάτων.
• Σιδηροδρομικά συστήματα υψηλών ταχυτήτων. Σιδηροδρομικά συστήματα µε ανακλινόµενο
  αμάξωμα. Αστικά και προαστιακά σιδηροδρομικά συστήματα μεταφορών. Μέσα μεταφοράς για
  μεγάλες κατά μήκος κλίσεις.
• Στοιχεία τεχνικής σιδηροδρομικής εκμετάλλευσης: Διαχείριση της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, η έννοια της κυκλοφοριακής ικανότητας στη σιδηροδρομική γραμμή.
• Στοιχεία εμπορικής σιδηροδρομικής εκμετάλλευσης: Σιδηροδρομικοί σταθμοί, οργάνωση και
  διαχείριση των επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών, οργάνωση και διαχείριση των
  εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών, μικτή κυκλοφορία συρμών – επιπτώσεις στο
  σχεδιασμό και στη λειτουργία του σιδηροδρομικού συστήματος.
• Σιδηροδρομική ασφάλεια. Ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών.
  Τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας.

Μαθησιακοί Στόχοι

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής/τρια θα είναι σε θέση:

• Να κατέχει τις γνώσεις για να συλλέξει όλα τα δεδομένα ώστε να σχεδιάσει τις βασικές συνιστώσες μιας σιδηροδρομικής γραμμής, καθώς και τα δεδομένα ώστε να προσδιορίσει το παρεχόμενο επίπεδο εξυπηρέτησης και ασφάλειας και να καταγράψει τις ανάγκες μιας υφιστάμενης σιδηροδρομικής γραμμής.
• Να συνδυάζει τα παραπάνω δεδομένα για να κατανοήσει τις παραμέτρους που απαιτούνται για τον σχεδιασμό, βελτίωση ή βελτιστοποίηση μιας σιδηροδρομικής γραμμής.
• Να εφαρμόζει τις γνώσεις και τα δεδομένα με στόχο να υπολογίζει, να καθορίζει και να σχεδιάζει μια νέα σιδηροδρομική γραμμή (κι όλων των συνιστωσών της) και να ελέγχει, να προβλέπει και να διαχειρίζεται τις ανάγκες μιας υφιστάμενης σιδηροδρομικής γραμμής.
• Να αναλύει τις συνιστώσες και τις λειτουργίες που συνθέτουν μια σιδηροδρομική γραμμή, να τις
  αποσαφηνίζει, να τις κατηγοριοποιεί και να τις ιεραρχεί, όχι μόνο ως προς το κόστος, αλλά και με ποιοτικάλειτουργικά κριτήρια.

Γενικές Ικανότητες

Το μάθημα συμβάλει στην απόκτηση των παρακάτω ικανοτήτων:

• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
• Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
• Λήψη αποφάσεων
• Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
• Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Στην τάξη (δια ζώσης).
Δυνατότητα εξ αποστάσεως διαλέξεων εφόσον απαιτηθεί.

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών

Παρουσίαση διαλέξεων με χρήση φορητού Η/Υ και βιντεοπροβολέα ή με τηλεδιάσκεψη εξ αποστάσεως εφόσον απαιτηθεί.

Υποστήριξη μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-learning.

Συναντήσεις εξ αποστάσεως διδάσκοντα και φοιτητών για συνεργασία σε ώρες εκτός μαθήματος (μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, πχ. ZOOM, Skype).

Ανάρτηση ανακοινώσεων στην ιστοσελίδα του Τμήματος και στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος στην ηλεκτρονική πλατφόρμα elearning.

Επικοινωνία διδάσκοντα και φοιτητών μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email).

Οργάνωση Διδασκαλίας

Αξιολόγηση Φοιτητών

Τελική γραπτή εξέταση (100%) που περιλαμβάνει:

• Ερωτήσεις θεωρίας
• Επίλυση ασκήσεων

Τα κριτήρια αξιολόγησης γνωστοποιούνται στους φοιτητές στην πρώτη διάλεξη του μαθήματος. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα σε κάθε φοιτητή να ελέγξει το γραπτό και την εργασία του και να του αναλυθούν τα λάθη του.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

• Γιαννάκος, Κ.Σ. (2002). Δράσεις στη Σιδηροδρομική Γραμμή. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗ ΑΕΒΕ,
  ISBN: 978-960-02-1566-3.
• Λυμπέρης, Κ. (2011). Σιδηροδρομική Θεωρία και Εφαρμογές. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑ,
  Σ.ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΙΑ Ι.Κ.Ε, ISBN: 978-960-266-332-5.
• Ματσούκης, Ε-Γ (2008). Σχεδιασμός των Μεταφορών και Στοιχεία Σιδηροδρομικής.
  Συμμετρία, Σ.ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΙΑ Ι.Κ.Ε, ISBN: 978-960-266-230-4.
• Προφυλλίδης, Β. (2016). Σιδηροδρομική. EKΔOΣEIΣ ΓIAXOYΔH Ι.Κ.Ε., ISBN: 978-618-5092-22-1.
• Πυργίδης, Χ. (2009). Συστήματα Σιδηροδρομικών Μεταφορών, Υποδομή, Τροχαίο Υλικό,Εκμετάλλευση. Ζήτη Πελαγία & Σια Ι.Κ.Ε., ISBN: 978-960-456-155-1.
• Marks-Fahrmann, U., Restetzki, K., Biehounek, A., Hegger, A. (2018). Σιδηροδρομική
  Τεχνολογία. Εκδοτικός Όμιλος ΙΩΝ, ΜΑΡΙΑ ΠΑΡΙΚΟΥ & ΣΙΑ ΕΠΕ, ISBN: 978-960-508-279-6.