Οικονομία Μεταφορών

Γενικά

• Κωδικός: ΣΥΓ010
• Εξάμηνο: 7ο
• Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
• Τύπος μαθήματος: Ειδίκευσης
• Γλώσσα διδασκαλίας και εξετάσεων: Ελληνικά
• Μέθοδοι Διδασκαλίας (Ώρες/εβδ.): Διαλέξεις (4)
• Μονάδες ECTS: 5

Περιεχόμενα μαθήματος

Περιεχόμενο διαλέξεων μαθήματος:

• Μεταφορές και οικονομική δραστηριότητα. Συστήματα μεταφορών. Οδικές, σιδηροδρομικές,
  αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές.
• Οι επιχειρήσεις μεταφορών, το εσωτερικό και εξωτερικό τους περιβάλλον. Η παγκοσμιοποίηση και οι επιπτώσεις στις μεταφορές. Κρατικά μονοπώλια, απελευθέρωση και ιδιωτικοποίηση. Προσφορά και ζήτηση στην αγορά μεταφορών. Ελαστικότητες. Κανονική, εκτρεπόμενη και παράγωγη ζήτηση.
• Οικονομικός σχεδιασμός και λογιστική ανάλυση επιχειρήσεων μεταφορών. Οι διάφορες συνιστώσες κόστους. Κόστος κατασκευής και λειτουργίας. Εφαρμογές στα διάφορα συστήματα μεταφορών. Οι συνδυασμένες μεταφορές. Η λογιστική διαχείριση (logistics) του συστήματος των εμπορευματικών μεταφορών. Το γενικευμένο κόστος μεταφοράς, Το εξωτερικό κόστος – ποσοτικοποίηση σε χρηματικές μονάδες.
• Ορισμός και χαρακτηριστικά μοντέλων πρόβλεψης της ζήτησης μεταφορών. Ποιοτικές και ποσοτικές μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης. Έλεγχος της προβλεπτικής ικανότητας ενός μοντέλου. Επιλογή του κατάλληλου μοντέλου.
• Στόχοι της εμπορικής πολιτικής επιχειρήσεων μεταφορών. Ακριβής γνώση της πελατείας – έρευνες αγοράς. Μέθοδοι και πρακτικές εμπορικής πολιτικής. Στόχοι και μέθοδοι τιμολογιακής πολιτικής. Υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας. Τιμολογιακή πολιτική επιχειρήσεων μεταφορών.
• Μέθοδοι Αξιολόγησης Συγκοινωνιακών Έργων. Μέθοδος παρούσας αξίας. Μέθοδος καθαρής παρούσας αξίας. Μέθοδος οφέλους / κόστους. Μέθοδος του δείκτη εσωτερικής απόδοσης.
• Πλεονεκτήματα – μειονεκτήματα των μεθόδων αξιολόγησης. Ανάλυση ευαισθησίας. Ανάλυση κινδύνων. Πολυκριτηριακές αναλύσεις. Χρηματοπιστωτική ανάλυση συγκοινωνιακών έργων. Σύμπραξη Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα στην κατασκευή συγκοινωνιακών έργων.
• Επιχειρήσεις μεταφορών στην Ελλάδα.

Μαθησιακοί Στόχοι

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής/τρια θα είναι σε θέση:

• Να κατέχει τις γνώσεις για να συλλέξει τα δεδομένα ώστε να καταγράψει και να κατηγοριοποιήσει τις χρηματορροές κατασκευής και λειτουργίας ενός μεταφορικού συστήματος ή μιας επιχείρησης μεταφορών.
• Να συνδυάζει τα παραπάνω δεδομένα για να κατανοήσει τα στοιχεία κόστους που απαιτούνται για τον σχεδιασμό, κατασκευή, βελτίωση ή βελτιστοποίηση ενός μεταφορικού συστήματος ή μιας επιχείρησηςμεταφορών.
• Να εφαρμόζει τις γνώσεις και τα δεδομένα με στόχο να καθορίζει τις χρηματοδοτικές ανάγκες κατασκευής και λειτουργίας ενός νέου μεταφορικού συστήματος ή τις χρηματοδοτικές ανάγκες ίδρυσης και λειτουργίας μιας επιχείρησης μεταφορών και να ελέγχει την αποδοτικότητα των επενδυθέντων κεφαλαίων.
• Να αναλύει τις συνιστώσες και τις λειτουργίες που συνθέτουν ένα μεταφορικό σύστημα ή μια επιχείρηση μεταφορών, να τις αποσαφηνίζει, να τις κατηγοριοποιεί και να τις ιεραρχεί, όχι μόνο ως προς το κόστος, αλλά και με ποιοτικά-λειτουργικά κριτήρια.
• Να συνθέτει το σύνολο των επιμέρους υπολογισμών σε ένα ενιαίο πλαίσιο χρηματορροών, προβλέποντας και τυχόν μεταβολές τους στο μέλλον, συγκρίνοντας ταυτόχρονα με εναλλακτικά σενάρια.
• Να αξιολογεί, να τεκμηριώνει και τελικώς να αποφασίζει για το βέλτιστη επένδυση σε ένα μεταφορικό σύστημα η σε μια επιχείρηση μεταφορών, συγκρίνοντας εναλλακτικά σενάρια και αξιολογώντας με κοινωνικοοικονομικά, χρηματο-οικονομικά, τεχνικο-οικονομικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.

Γενικές Ικανότητες

Το μάθημα συμβάλει στην απόκτηση των παρακάτω ικανοτήτων:

• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
• Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
• Λήψη αποφάσεων
• Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
• Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Στην αίθουσα διδασκαλίας (πρόσωπο με πρόσωπο)

Δυνατότητα εξ αποστάσεως διαλέξεων εφόσον απαιτηθεί.

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών

Παρουσίαση διαλέξεων με χρήση φορητού Η/Υ και βιντεοπροβολέα ή με τηλεδιάσκεψη εξ αποστάσεως εφόσον απαιτηθεί.

Υποστήριξη μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-learning.

Συναντήσεις εξ αποστάσεως διδάσκοντα / διδάσκουσας και φοιτητώνγια συνεργασία σε ώρες εκτός μαθήματος (μέσω ψηφιακής πλατφόρμας, πχ. ZOOM, Skype).

Ανάρτηση ανακοινώσεων στην ιστοσελίδα του Τμήματος και στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος στην ηλεκτρονική πλατφόρμα elearning.

Επικοινωνία διδάσκοντα / διδάσκουσας και φοιτητών μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email).

Οργάνωση Διδασκαλίας

Αξιολόγηση Φοιτητών

Τελική γραπτή εξέταση που περιλαμβάνει:

• Ερωτήσεις θεωρίας
• Επίλυση ασκήσεων

Τα κριτήρια αξιολόγησης γνωστοποιούνται στους φοιτητές στην πρώτη διάλεξη του μαθήματος. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα σε κάθε φοιτητή να ελέγξει το γραπτό του και να του αναλυθούν τα λάθη του.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

• Μουρμούρης, Ι.Κ. (2006). Οικονομική των Μεταφορών – Ανάπτυξη, Επένδυση, Διοίκηση &
  Εφαρμογές. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΑΕ, ISBN: 960-351-671-6.
• Προφυλλίδης, Β. (2016). Οικονομική των Μεταφορών. Α. ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ & ΣΙΑ Ι.Κ.Ε., ISBN:
  978-960-491-100-4.
• Σαμπράκος, Ε. (2018). Οικονομική των Μεταφορών. Εκδόσεις Βαρβαρήγου, ISBN: 978-960-
  7996-75-6.
• Boyer K.D. (2005). Οικονομική των Μεταφορών. Γ.ΠΑΡΙΚΟΣ & ΣΙΑ ΕΕ, ISBN: 978-960-286-
  754-9.
• Prassas, E.S., Roess, R.P. (2013). Engineering Economics and Finance for Transportation
  Infrastructure. Springer Berlin Heidelberg, HEAL-Link Springer ebooks, ISBN: 978-3-642-
  38580-3.
• Profillidis, V.A., Botzoris, G.N., Galanis, A.T. (2014). Environmental Effects and Externalities from the Transport Sector and Sustainable Transportation Planning – A Review. International
  Journal of Energy Economics and Policy, 4(4), 647-661.