Ψηφιακά Συστήματα Σχεδιασμού

Γενικά

• Κωδικός: ΔΟΜ029
• Εξάμηνο: 8ο
• Επίπεδο Σπουδών: Προπτυχιακό
• Τύπος μαθήματος: Ειδίκευσης
• Γλώσσα διδασκαλίας και εξετάσεων: Ελληνικά
• Μέθοδοι Διδασκαλίας (Ώρες/εβδ.): Διαλέξεις και Εργαστηριακές Ασκήσεις (4)
• Μονάδες ECTS: 5
• Σελίδα μαθήματος: https://elearning.cm.ihu.gr/
• Πρόγραμμα Μαθημάτων:
  • Πα 10:00 - 14:00: Θ - Βλαχονάσιου (ΗΥ1)
• Πρόγραμμα Εξετάσεων:
  • 09/06/2026, 12:00 - 14:00:

Περιεχόμενα μαθήματος

Στόχος του μαθήματος είναι να γίνει εισαγωγή στη δομή και διαχείριση ψηφιακής πληροφορίας σε
κτιριακά έργα. Η κατασκευή ενός ψηφιακού μοντέλου για το έργο, σε κοινή χρήση από τους
εμπλεκόμενους μηχανικούς, μπορεί να αποτελεί τον πυρήνα για μια σειρά από βασικές αποφάσεις
σχεδιασμού και κατασκευής. Μελετώνται γεωμετρικά και κατασκευαστικά ζητήματα, συναρμογές
δομικών στοιχείων, ανιχνεύονται πιθανά σφάλματα και ενσωματώνεται πληροφορία από όλες τις
διαφορετικές ειδικότητες. Πραγματοποιούνται προμετρήσεις, κοστολόγηση, οργάνωση εργασιών,
προσομοίωση κατασκευής, διαχείριση κτιριακών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, με τεχνολογίες
τρισδιάστατης εκτύπωσης, σάρωση και ψηφιοποίηση υφιστάμενων χώρων, γίνεται δυνατή η
εναλλαγή ψηφιακών και φυσικών μοντέλων, που επιτρέπει στην βαθύτερη κατανόηση της
γεωμετρίας του κτιρίου και των κατασκευαστικών απαιτήσεων.
Γίνεται εισαγωγή σε ειδικά λογισμικά που υποστηρίζουν τρισδιάτατη χωρική πληροφορία,
παραμετρικό σχεδιασμό, καθώς και σε λογισμικά που υποστηρίζουν τεχνολογία και διαδικασίες
BIM.Το μάθημα δεν στοχεύει στην εκμάθηση των λογισμικών καθεαυτών, αλλά με όχημα αυτά,
επιχειρεί να καλλιεργήσει τη συνείδηση της διασύνδεσης των διαφορετικών ειδικοτήτων και φορέων
που εμπλέκονται σε ένα έργο καθώς και τρόπους κοινής χρήσης των δεδομένων. Απώτερος στόχος
είναι η διαμορφωση μιας συνείδησης και μεθοδολογίας συνεργασίας ανάμεσα στις διαφορετικές
ομάδες εργασίας, που να εκτείνεται σε όλο τον κύκλο ζωής ενός έργου.
Το μάθημα εστιάζει σε λογισμικά ΒΙΜ καθώς και σε λογισμικά παραμετρικού σχεδιασμού, τα οποία
επιτρέπουν τη δημιουργία και την υποστήριξη πολύπλοκων γεωμετριών. Ειδικότερα με τον
παραμετρικό σχεδιασμό, ο σχεδιασμός προσεγγίζεται μέσα από μια ιεράρχηση αποφάσεων, όπου
πρώτα ορίζονται οι γεωμετρικές σχέσεις και στη συνέχεια ακολουθεί η απεικόνιση και η διαχείρισή
τους. Επιπλέον γίνεται εισαγωγή σε διαδικασίες σάρωσης και τρισδιάστατης εκτύπωσης, με έμφαση
σε τμήματα δομικών στοιχείων, ώστε να εδραιωθεί μια διαδικασία διαχείρησης ροής ψηφιακών και
φυσικών μοντέλων, καθώς και σε εφαρμογές CAD/CAM στην κατασκευή των κτιρίων. Αναλύονται
βασικές έννοιες όπως συναρμολόγηση(assembly), δομικό στοιχείο ή εξάρτημα (component). Τέλος, γίνεται εισαγωγή στη σχέση που διαμορφώνεται ανάμεσα στις ψηφιακές τεχνολογίες και την
ανάπτυξη νέων υλικών καθώς και τη χρήση της ρομποτικής στον τομέα των κτιριακών κατασκευών.
Μέσα από αυτή την προσέγγιση, καλλιεργείται η δυνατότητα να επιλέγεται σε κάθε έργο, ανάλογα
με τις ιδιατερότητες και τη σύνθεση της ομάδας εργασίας, τα κατάλληλα μέσα (λογισμικά, μοντέλα,
διαδικασίες ΒΙΜ, εφαρμογές CAD/CAM) ώστε να επιτυγχάνεται κάθε φορά το βέλτιστο δυνατό
αποτέλεσμα, με βάση τα τεχνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά δεδομένα για το έργο.
Το μάθημα στοχεύει στο να εμπλουτίσει και να υποστηρίξει την διεπιστημονική προσέγγιση του
σχεδιασμού και της κατασκευής εντός κτιριακού έργου, αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής και
ψηφιακής πληροφορίας. Οι φοιτητές καλούνται να εργαστούν τόσο ατομικά όσο και σε ομάδες
μεταξύ τους, δημιουργώντας δικά τους μοντέλα καθώς πάνω και σε μοντέλα άλλων ειδικοτήτων,
συνδυάζοντας διαφορετικές οπτικές και πρακτικές από διαφορετικά γνωστικά πεδία. Ενδεικτικά, θα
εξεταστούν λογισμικά από την ευρύτερη πλατφόρμα της Autodesk (AutoCAD, Revit, Navisworks),
καθώς και MicroStation, ARCHICAD, Rhinoceros, Grasshopper, CATIA.

Μαθησιακοί Στόχοι

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση:

• Να κατασκευάζουν τρισδιάστατα μοντέλα κτιρίων και επιμερους δομικών στοιχείων. Να διαχειρίζονται διαφορετικές γεωμετρίες στις τρεις διαστάσεις με τη βοήθεια ειδικών λογιστμικών. Να γνωρίζουν και να εφαρμόζουν βασικές αρχές παραμετρικού σχεδιασμού.
• Να διαχειρίζονται με ευχέρεια ψηφιακή πληροφορία από μοντέλα κτιρίων, ώστε να επικοινωνούν και να συνεργάζονται με άλλες ειδικότητες, που εμπλέκονται στο σχεδιασμό και την κατασκευή τους.
• Να διαχειρίζονται λογισμικά που συμμετέχουν σε μοντέλα και διαδικασίες ΒΙΜ για τα κτιριακά έργα. Να επιλέγουν τις κατάλληλες εφαρμογές για την υποστήριξη ενός έργου ανάλογα με το είδος του, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων ειδικοτήτων και φορέων.
• Με τη βοήθεια εξειδικευμένων λογισμικών, να προμετρούν, να κοστολογούν και να προγραμματίζουν την κατασκευή του κτιρίου.
• Να δημιουργούν αρχεία για τρισδιάστατη εκτύπωση ψηφιακών μοντέλων και να οργανώνουν τη ροή ανάμεσα σε φυσικά και ψηφιακά μοντέλα.
• Να οργανώνουν την ατομική εργασία και τις συνεργασίες μεταξύ διαφορετικών ομάδων για το σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός έργου.
• Να κατανοούν και να διαχειρίζονται τα πλεονεκτήματα των τεχνολογιών ΒΙΜ για έργα μεγάλης κλίμακας.
• Να παρακολουθούν τις εξελίξεις στις τεχνολογίες ΒΙΜ και γενικότερα στις ψηφιακές τεχνολογίες που υποστηρίζουν τον κατασκευαστικό τομέα.

Γενικές Ικανότητες

Το μάθημα συμβάλει στην απόκτηση των παρακάτω ικανοτήτων:

• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
• Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
• Λήψη αποφάσεων
• Αυτόνομη εργασία
• Ομαδική εργασία
• Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
•  Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
•  Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Στην αίθουσα (πρόσωπο με πρόσωπο), με εξάσκηση σε Η/Υ στην αίθουσα και σε ψηφιακή πλατφόρμα.

Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών

• Παρουσίαση διαλέξεων με χρήση Η/Υ, εκμάθηση και χρήση εξειδικευμένου λογισμικού κατά τη διεξαγωγή του μαθήματος.
• Ατομικές ασκήσεις σε Η/Υ
• Εκπόνηση ομαδικών εργασιών με υποστήριξη από τη διδακτική ομαδα και από άλλες ειδικότητες, σε ψηφιακό περιβάλλον, μέσω ψηφιακής πλατφόρμας.
• Υποστήριξη μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-learning.

Οργάνωση Διδασκαλίας

Αξιολόγηση Φοιτητών

• Γραπτή εξέταση σύντομου σχεδιαστικού θέματος (30%)
• Ατομική εργασία – σχεδιασμός τρισδιάστατου ψηφιακού μοντέλου (30%)
• Προφορική παρουσίαση και παράδοση εργασίας (ομαδικής) που περιλαμβάνει (40%)

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

• Βενέρης, Γιάννης (2011). “Πληροφορική και αρχιτεκτονική : Έννοιες και τεχνολογίες”, 1η
  έκδοση, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Τζιόλα.
• Λουλάκης, Χρ., «Autodesk Revit Architecture – Οδηγός Εκμάθησης», Λουλάκης Πολυχρόνης
  And Συνεργάτες Ε.Ε.Σ., 2013.
• Aubin, P., Stafford, S., Allen, L.,“The Aubin Academy Revit Architecture: 2016 and beyond”,
  G3B Press, 2015
• Stine, D., J., “Design Integration Using Autodesk Revit 2020”, SDC Publications, 2019)
• Kirby, L., Krygiel, E., Kim, M., “Mastering Autodesk Revit 2018”, Sybex; 1st edition, 2017.
• Eastman, C, Teicholz, P., Sacks, R., Liston, K., “BIM Handbook: a Guide to Building
  Information Modeling for Owners, Managers, Designers, Engineer and Contractor”, John
  Wiley and Sons Ltd, 3d edition, 2018.
• Crotty, R. D., “The Impact of Building Information Modeling – Transforming Construction”,
  Routledge; 1 edition, 2011.
• Krygiel, E. Nies, B. “Green BIM: Succesful Sustainable Design with Building Information
  Modeling”, Sybex; 1 edition, 2008
• Woodbury, R., “Elements of Parametric Design”, Routledge, 2010.
• Gramazio, F. Kohler, M, Willmann, J., “The Robotic Touch”, Park Books, 2014.
• https://thebimhub.com/
• https://www.autodesk.com/
• https://www.cibse.org/sde